Over overbelasting

by Bart Dooper

Bij het woord overbelasting gaan bij de meeste hardlopers en duursporters de haren in hun nek overeind staan en wordt er wild met de ogen gerold; "daar gaan we weer, diagnose overbelasting".

In de praktijk blijkt echter dat, op acute trauma's zoals enkel verstuikingen e.d. na, overbelasting de oorzaak is voor de meeste klachten bij hardlopers en duursporters. De meest voorkomende hardloop gerelateerde klachten zijn knieklachten, gevolgd door achillespees-, kuit- en hielklachten. Daarna komende bovenbeenklachten, zoals hamstrings en quadriceps klachten en de minst voorkomende klachten, hoewel deze nog steeds bij 4 tot 16% van de hardlopers voorkomen, zijn enkelklachten. Wat al deze klachten gemeen hebben is dat ze veelal veroorzaakt worden door overbelasting.

Veel hardlopers en duursporters zijn echter bang als ze met hun klachten naar een fysiotherapeut of arts gaan, ze te horen krijgen dat ze niet meer mogen hardlopen. Hierdoor blijven veel lopers met lichte klachten lopen, die uiteindelijk kunnen resulteren in langdurige en blijven klachten tijdens het sporten. M.n. peesklachten (achilles-, knie-, hamstring- en bilspierpezen) zijn hier erg gevoelig voor. Overbelasting is heel simpel een disbalans tussen belasting en belastbaarheid. Deze disbalans kan door tal voor oorzaken ontstaan.

Overbelasting hoeft namelijk niet te betekenen dat de oorzaak altijd bij sport ligt. Dit is de meest voor hand liggende oorzaak, omdat de belasting tijdens duursport vaak hoger is dan in andere dagelijkse bezigheden zoals werk, hobby's e.d. Factoren die echter ook een grote rol spelen bij overbelasting zijn o.a. slaap, stress, herstel, ziekte en algeheel welbevinden. Ook hierdoor kan dus een tijdelijke, of langdurige verminderde belastbaarheid ontstaan, die op termijn overbelasting klachten als gevolg heeft.

In de wetenschap zijn ze het nog niet helemaal eens over welke factoren nu echt het risico op (hardloop)blessures vergroten of verkleinen. De incidentie van verschillende blessures ligt ook behoorlijk ver uit elkaar. Wat allemaal te maken heeft met de verschillende groepen die onderzocht worden; van top-athleten tot beginnende start-to-runners.

Preventie van blessures is nog steeds de beste optie en hierin is de wetenschap het wel eens over welke factoren een rol spelen, namelijk:
1. Trainingsintensiteit: goede planning en langzame progressie tot ongeveer 10% toename in KM'ers per week. Een goede mix tussen hoge (20%) en lage intensiteit (80%) training.
2. Herstel: plan hersteltrainingen en hersteldagen in je schema en een herstel week ongeveer iedere 4 weken. Slaap 7 tot 9 uur per nacht.
3. Kracht en core training: aansterken van specifieke spiergroepen die het meest gebruik worden bij hardlopen; kuiten, hamstrings, heup/bilspieren en quadriceps.

Terugkerende pijnklachten tijdens hardlopen zijn meestal een signaal van overbelasting. Luisteren naar je lichaam is daarom belangrijk en vroege signalering van deze klachten kan ervoor zorgen dat er met een kort herstelprogramma of kleine aanpassing aan trainingsbelasting snel herstel optreedt en je binnen no-time weer op je oude niveau kunt sporten en functioneren.

Preventie en behandeling van (overbelasting)blessures blijft maatwerk; wat voor de één werk, hoeft voor een ander niet te werken. Twijfel je of heb je vragen neem contact op met je huisarts of gespecialiseerde fysiotherapeut of kom naar ons gratis inloop spreekuur op zaterdagochtend of dinsdagavond.

Houd de agenda op onze website of facebook.com/Irunfysio in de gaten voor de data!